Phát triển Xổ số kiến thiết: Nhìn từ Trung Quốc

"Trong những năm gần đây, Trung Quốc được coi là nước khá thành công trong lĩnh vực phát triển loại hình xổ số kiến thiết. Đáng chú ý là việc mở ra cơ chế cho phép các thành phần kinh tế liên doanh liên kết, đầu tư vốn, công nghệ, máy móc thiết bị vào ngành xổ số...

XSKT tăng trưởng mạnh do đâu?

 Bắt đầu từ năm 2001, ngành xổ số kiến thiết ở Trung Quốc đã có những bước nhảy vọt về doanh thu do có sự đổi mới công nghệ, cách quản lý. Việc cải cách đầu tiên trong lĩnh vực xổ số ở Trung Quốc là cho phép các thành phần kinh tế khác ngoài nhà nước có thể tham gia đầu tư, liên doanh, liên kết với các công ty, các trung tâm xổ số của nhà nước để đầu tư, trang bị trang thiết bị máy móc, công nghệ trong kinh doanh xổ số và cùng nhau hưởng lợi nhuận. Sau 3 năm mở ra cơ chế liên doanh, liên kết đó, đến nay ở Trung Quốc đã ra đời hai hệ thống xổ số điện toán cùng hoạt động song song ở tất cả các tỉnh, thành phố, thay thế phần lớn các loại xổ số kiến thiết truyền thống. Các loại hình xổ số được chia ra làm hai lĩnh vực cụ thể là Cơ quan xổ số phúc lợi và Cơ quan xổ số thể thao. Cả hai cơ quan này đều thuộc quyền kiểm soát của chính quyền các địa phương. Trong đó xổ số phúc lợi trực thuộc mặt trận và các đoàn thể xã hội. Còn xổ số thể thao trực thuộc các cơ quan quản lý thể thao của từng địa phương.

Sau khi các trung tâm xổ số, các công ty xổ số của các địa phương được đầu tư máy móc thiết bị hiện đại phục vụ người chơi nhanh chóng, thuận tiện và chính xác. Cả hai lĩnh vực xổ số điện toán ở các địa phương đã cho ra đời nhiều sản phẩm xổ số hấp dẫn người chơi, gắn với các mục tiêu công ích, các sự kiện, các giải thể thao lớn như: Xổ số lôtô 36 số chọn 7 số, mở thưởng 2 lần/tuần; Xổ số lôtô 35 số chọn 7 số mở thưởng 2 lần/tuần; Xổ số lôtô 22 số chọn 5 số mở thưởng hàng ngày. Riêng loại hình xổ số thể thao mở thưởng từ 1-2 lần/tuần. Loại hình này gắn chặt với các giải bóng đá vô địch các quốc gia như: Bóng đá Anh, ý, Pháp, World cup, Euro...đã thu hút được rất đông người hâm mộ thể thao tham gia. Ví dụ giải bóng đá các nước châu Âu thường diễn ra vào thứ tư và thứ bảy hàng tuần thì loại hình xổ số thể thao cũng được quay thưởng đồng thời. Với các loại hình xổ số thể thao, tuy không quay thưởng hàng ngày nhưng luôn mang lại doanh thu rất lớn cho các công ty xổ số, các trung tâm xổ số ở các địa phương. Theo ước tính trong vòng 3 năm trở lại đây, các loại hình xổ số thể thao luôn chiếm 1/3 doanh thu của các công ty xổ số.

Nhìn nhận, đánh giá lại hoạt động xổ số kiến thiết ở Trung Quốc trong những năm gần đây cho thấy hoạt động ngành xổ số đã được "sốc dậy" một cách vững mạnh, thu hút được đông đảo người dân tham gia. Điều đặc biệt đáng chú ý là các loại hình xổ số kiến thiết hiện đại hấp dẫn, thu hút được lượng người tham gia đông, cơ cấu giải thưởng hấp dẫn, cách trả thưởng nhanh chóng đã góp phần giảm đáng kể các tệ nạn lô đề, cá cược trong bóng đá như trước đây. Đồng thời trong lĩnh vực xổ số kiến thiết, Trung Quốc đã phát huy được nội lực nền kinh tế, thu hút các thành phần kinh tế ngoài nhà nước cùng tham gia hiện đại hóa trong kinh doanh các loại hình xổ số kiến thiết từ đó mang lại hiệu quả cao trong lĩnh vực xổ số.

Xổ số kiến thiết ở Việt Nam - Học được gì?

Xét trên góc độ kinh doanh và hiệu quả kinh doanh thì có thể thấy lĩnh vực xổ số kiến thiết ở Việt Nam vẫn có nhiều hạn chế, chưa thực sự thu hút được đông đảo người tham gia. Trong khi đó, mặc dù chưa có một thống kê cụ thể nào về số lượng tiền lưu thông vào các tệ nạn như lô đề, cá cược bóng đá.... ; nhưng chỉ qua các vụ án cá cược bóng đá, lô đề mà công an phát hiện ra, chúng ta cũng phần nào hình dung ra được hàng ngày, hàng tháng ở nước ta, lượng tiền luân chuyển trong các tệ nạn cá cược, lô đề là rất lớn và đang có chiều hướng phát triển tinh vi. Nếu như trước đây, tệ nạn cá cược bóng đá chỉ xẩy ra ở phạm vi hẹp thì thời gian gần đây nạn cá cược bóng đá đã trở thành các đường dây có tổ chức từ Bắc vào Nam. Tội phạm cá cược đã có thể liên kết, bắt tay cả được với cả một số vận động viên để làm thay đổi kết quả một số trận đấu theo ý muốn của các trùm cá độ....

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên nhưng xét cho cùng thì nguyên nhân chủ yếu vẫn là công nghệ xổ số ở Việt Nam chưa theo kịp sự phát triển của thị trường. Thực trạng của xổ số Việt Nam vẫn do công nghệ lạc hậu, các loại hình xổ số chưa phong phú, cơ cấu giải thưởng kém hấp dẫn, hình thức tuyên truyền chưa sâu rộng đến người chơi....dẫn đến hiệu quả hoạt động trong lĩnh vực xổ số kiến thiết đạt thấp. Vì vậy, để nâng cao hiệu quả trong lĩnh vực xổ số kiến thiết ở Việt Nam, các chuyên gia cho rằng Nhà nước cần có cơ chế mở cửa hơn nữa cho hoạt động xổ số kiến thiết có thể liên doanh, liên kết với các thành phần kinh tế khác để cùng đầu tư vốn, công nghệ hiện đại, từ đó từng bước vực dậy hoạt động xổ số kiến thiết . Mà để làm được điều đó, căn cứ vào nhu cầu của người chơi, phong tục tập quán của người Việt Nam để có thể tận dụng khai thác được các loại hình xổ số; dần dần thay thế các loại hình xổ số truyền thống, thủ công bằng các loại hình xổ số hiện đại. Như vậy, có thể nghiên cứu, chọn lọc mô hình đổi mới công nghệ phát triển xổ số kiến thiết từ đất nước Trung Quốc. Điều cần nhất đối với lĩnh vực xổ số kiến thiết ở Việt Nam hiện nay là:

Thứ nhất chúng ta phải làm sao học hỏi, rút ra được bài học kinh nghiệm từ việc xây dựng chiến lược phát triển ngành xổ số kiến thiết một cách hợp lý, có "tầm nhìn dài hơi".

Thứ hai, Nhà nước cần có chính sách thu hút đầu tư đúng đắn, phát huy nội lực, nâng cao tính tự chủ, sáng tạo trong hoạt động xổ số kiến thiết để tạo ra sự biến đổi về chất trong lĩnh vực xổ số.

Thứ ba là phải gấp rút cải tiến máy móc, công nghệ trong in ấn vé, quay thưởng và mở rộng hình thức tuyên truyền để cho người chơi ý thức được chơi xổ số là ích nước lợi nhà. Như vậy mới phát huy được  các mặt tích cực trong hoạt động xổ số và hạn chế tối đa được các tệ nạn lô đề, cá cược ăn theo xổ số kiến thiết và lĩnh vực thể thao giải trí.