Sao không khởi tố sai phạm tại Công ty Xổ số kiến thiết Hậu Giang?

Trong những ngày qua, dư luận nóng lên bởi những dấu hiệu sai phạm trong công tác bổ nhiệm cán bộ của Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ mà 2 người liên đới trực tiếp là ông Nguyễn Phong Quang, nguyên Phó Thường trực Ban Chỉ đạo và ông Nguyễn Quốc Việt, Phó Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ.

Trụ sở Công ty TNHH Một thành viên Xổ số Kiến thiết Hậu Giang. Ảnh: TA

Quay trở lại những dấu hiệu sai phạm của thời ông Nguyễn Phong Quang còn công tác tại Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ, trong hồ sơ của Thanh tra Chính phủ còn nổi lên việc tiếp nhận 700 triệu đồng từ Công ty TNHH Một thành viên Xổ số kiến thiết Hậu Giang (gọi tắt là Xổ số Hậu Giang) nhận tài trợ cho Ban Tổ chức Hội chợ triển lãm 500 triệu đồng, tài trợ cho Ban Thư ký Diễn đàn Hợp tác kinh tế đồng bằng Sông Cửu Long - MDEC là 200 triệu đồng…

UBND tỉnh Hậu Giang kết luận… hời hợt

Vụ việc được bắt đầu từ chỉ đạo của Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng (tháng 1/2013) có công văn yêu cầu Thanh tra Chính phủ thanh tra theo đơn tố cáo của công dân với Cty TNHH Một thành viên Xổ số kiến thiết Hậu Giang (viết tắt là Xổ số Hậu Giang). Cho ý kiến về việc này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có yêu cầu lãnh đạo Tỉnh ủy và UBND tỉnh Hậu Giang chỉ đạo thanh tra, kiểm tra.

Ngày 16/8/2013, UBND tỉnh Hậu Giang có Kết luận số 03/KL-UBND về thanh tra toàn diện công tác quản lý tài chính; công tác tổ chức cán bộ; việc chấp hành các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng và việc thực hiện Quy chế dân chủ trong cơ quan đối với Xổ số Hậu Giang.

Theo kết luận này, Xổ số Hậu Giang có nhiều phiếu chi chưa đúng quy định với số tiền hơn 1,5 tỷ đồng. Trong quá trình đầu tư, xây dựng văn phòng đại diện tại TP Hồ Chí Minh, Xổ số Hậu Giang đã thành lập Ban Quản lý Dự án (QLDA) Đầu tư và Xây dựng (ĐT&XD) với 6 thành viên (do Giám đốc làm Trưởng ban) khi chưa đủ điều kiện; tất cả các thành viên đều không có chuyên môn nghiệp vụ liên quan. Chỉ tính từ khi thành lập (tháng 5/2011) đến thời điểm thanh tra, Ban QLDA đã thanh toán cho các thành viên với số tiền trên 400 triệu đồng.

Nội dung quan trọng trong đơn tố giác những việc làm sai phạm của Xổ số Hậu Giang là mua đất xây dựng văn phòng tại quận 5, TP Hồ Chí Minh và mua đất xây dựng trụ sở tại TP Vị Thanh. Tuy nhiên, qua thanh tra, UBND tỉnh Hậu Giang chưa tìm thấy dấu hiệu tham nhũng từ phía công ty mà chỉ là lỗi cần rút kinh nghiệm (với lãnh đạo Xổ số Hậu Giang) và kiểm điểm trách nhiệm (với UBND TP Vị Thanh).

Việc kê khai tài sản, thu nhập, UBND tỉnh Hậu Giang cho rằng, đơn vị thực hiện “tương đối đúng quy định”, chỉ có một số hạn chế thiếu sót…

Kết luận về biện pháp xử lý, UBND tỉnh Hậu Giang chỉ yêu cầu loại trừ trên 300 triệu đồng (trên số chi sai hơn 1,5 tỷ đồng); thu hồi số tiền trên 400 triệu đồng từ khoản chi ứng cho Ban QLDA ĐT&XD.

Về hành chính, kiểm điểm rút kinh nghiệm với ông Cao Thanh Tùng, Chủ tịch kiêm Giám đốc Xổ số Hậu Giang…

Sai phạm lớn, có dấu hiệu hình sự

Sau khi Kết luận thanh tra số 03 được ban hành, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính đã có ý kiến nhận xét, theo đó nhiều nội dung sai phạm tại Xổ số Hậu Giang chưa được làm rõ, bỏ sót…

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tháng 10/2013, Tổng Thanh tra Chính phủ ký quyết định thành lập tổ kiểm tra để kiểm tra lại Kết luận thanh tra 03 của UBND tỉnh Hậu Giang.

Theo báo cáo kết quả kiểm tra, về công tác tài chính, Quy chế hoạt động kinh doanh, Quy chế quản lý tài chính của đơn vị này có nhiều nội dung chưa phù hợp với quy định của pháp luật về kinh doanh xổ số; Quy chế chi tiêu nội bộ không quy định chế độ, định mức tiếp khách, thủ tục tạm ứng và thanh toán các khoản tạm ứng trong chi thường xuyên. Những tồn tại nêu trên chưa được đề cập trong Kết luận 03.

Về số liệu chi tiêu tài chính không đúng chế độ, đoàn kiểm tra đã phát hiện đơn vị chi sai là hơn 7,5 tỷ đồng (chứ không phải chỉ hơn 1,5 tỷ đồng). Kết luận 03 phần chi thường xuyên chỉ nêu lý do chi thanh toán sai quy định của Nhà nước và chi thanh toán sai quy chế chi tiêu nội bộ là chưa thỏa đáng, chưa đúng thực tế và quy định pháp luật. Qua hồ sơ cho thấy, các khoản chi sai gồm chi hỗ trợ các tổ chức (Đảng ủy Khối Doanh nghiệp, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh, Văn phòng Tỉnh ủy) và một số cá nhân ngoài công ty dưới hình thức thanh toán các hóa đơn, chứng từ tiếp khách, mua văn phòngphẩm… với những chứng từ không hợp lệ. Đáng lưu ý, trong tổng số tiền chi sai chế độ trên, có các khoản hỗ trợ, tài trợ theo chỉ đạo của UBND tỉnh Hậu Giang là hơn 4,3 tỷ đồng, chi cho Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ 700 triệu đồng.

Một nội dung không minh bạch đáng lưu ý là việc thế chấp và sử dụng tài sản thế chấp của các đại lý xổ số. Cụ thể, công ty đã ủy quyền cho cá nhân (bà Nguyễn Thị Kim Phụng - Phó Phòng Kế toán, kiêm thủ quỹ) dùng 33 tỷ đồng cho Cty In CP Cần Thơ vay và dùng trên 152 tỷ đồng gửi tiết kiệm có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại lấy lãi. 2 khoản tiền trên là tiền phát sinh từ việc công ty cho phép các đại lý kéo rất dài kỳ hạn nợ so với quy định, chứ không phải tiền thế chấp của các đại lý (111 đại lý thế chấp đến tháng 3/2013). Số liệu tiền lãi thu được trong 3 năm (2010 đến 2012) là 35,9 tỷ đồng.

Đối với nội dung mua đất của công ty, tổ kiểm tra nêu rõ: Công ty đã không ký hợp đồng thuê đất với Nhà nước khi đã được UBND tỉnh chấp thuận cho thuê khu đất có vị trí đẹp, thuận lợi, đã được giải phóng mặt bằng, diện tích rộng hơn (5.000m2), có giá thuê rẻ hơn, thời gian trả tiền thuê đất kéo dài. Nếu thực hiện thuê đất với Nhà nước thì tiền thuê sẽ được chuyển từ công ty Nhà nước về cho ngân sách Nhà nước. Việc công ty mua đất của tư nhân có diện tích nhỏ hơn (1.067,4m2), giá mua đắt hơn, trả trước toàn bộ số tiền một lần (4,4 tỷ đồng), giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang bị thế chấp ngân hàng, đã chuyển tiền vốn của Nhà nước về cho khu vực tư nhân làm thất thu ngân sách Nhà nước. Công ty cũng không tham khảo giá đất đã được Sở Tài chính thẩm định giá và trả lời, làm tăng chi phí trên 500 triệu đồng.

Hơn nữa, không thấy tài liệu thể hiện sự bàn bạc trong lãnh đạo công ty. Quá trình thực hiện đầu tư, mua cả hai vị trí đất nêu trên đã không được lập dự án, phê duyệt theo trình tự, thủ tục về sử dụng vốn Nhà nước để đầu tư dự án, đặc biệt cách thức công ty ký hợp đồng mua đất, thanh toán, thay đổi đầu tư trong mua đất xây dựng trụ sở công ty tại TP Vị Thanh có dấu hiệu không minh bạch, làm thất thoát tiền thu về ngân sách Nhà nước chưa được làm rõ.

 Về thực hiện kê khai tài sản, tổ kiểm tra thấy việc tổ chức thực hiện kê khai tài sản thu nhập của công ty còn chưa nghiêm túc. Bản thân ông Cao Thanh Tùng - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty và ông Võ Minh Duy - Kế toán trưởng kiêm Trưởng phòng Kế toán tài vụ kê khai không trung thực, bỏ ra ngoài bản kê khai nhiều tài sản có giá trị lớn hàng tỷ đồng và hàng nghìn m2 đất…

Trên cơ sở hồ sơ được xác minh thực tế, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị UBND tỉnh Hậu Giang chuyển cơ quan điều tra làm rõ việc mua đất tại TP Vị Thanh và việc sử dụng trên 35 tỷ đồng tiền lãi có dấu hiệu không minh bạch. Đồng thời, nghiêm túc chỉ đạo và thực hiện kiểm điểm trách nhiệm, xử lý các tổ chức, cá nhân có liên quan đến sai phạm...

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngày 14/5/2014, Thanh tra Chính phủ có Văn bản số 1097/TTCP-C.IV chuyển tài liệu để Bộ Công an xác minh làm rõ những dấu hiệu vi phạm của Xổ số Hậu Giang. Tuy nhiên, từ đó đến nay, vụ việc bị… rơi vào im lặng.

Bắc Hà

Nguồn: http://thanhtra.com.vn/