Thế giới ngầm của dân lô đề - Kỳ 4: Nhu cầu “thâm căn cố đế”

Chơi lô đề đã thực sự trở thành một tệ nạn nhức nhối ở Hà Nội, nhưng thời gian qua các cơ quan chức năng thực sự gặp khó khăn trong việc dẹp bỏ

Khó triệt tận gốc

Suốt thời gian đi thực tế, chúng tôi nhận thấy không chỉ ở các quán trà đá, một loạt những điểm, quầy bán vé số hay ngay trong khuôn viên trung tâm quay số mở thưởng (số 1 Tăng Bạt Hổ), hình thức thu tiền ghi lô đề cũng xuất hiện tràn lan, công khai và người chơi đề áp đảo hoàn toàn người mua vé số.

Ghé một điểm bán vé số trên đường Nguyễn Thái Học, chủ quán chẳng kịp ngẩng đầu lên nhìn khách đã buông ngay câu: “Con gì vậy chú?”. Đợi một lúc không thấy khách nói gì, chị ta mới ngước lên vẻ dò xét: “Thế chú mua vé số hay ghi lô đề?”. Nghe khách nói mua vé số, chị ta đưa xấp vé rồi lại cúi xuống giở tệp “cáp” ghi lô đề ra để trước mặt. Đúng lúc đó, một khách khác ghé vào, đánh 100 điểm con lô 56. Chủ quán vồn vã bắt chuyện, quên hẳn sự có mặt của khách mua vé số… Trong khoảng 15 phút quan sát vài điểm bán vé số ở đây, chúng tôi đếm có hơn chục khách ghé vào ghi lô đề, tuyệt nhiên không có ai mua vé xổ số.

Ngay phía cổng ra vào, cho tới khu vực trong khuôn viên trung tâm quay số mở thưởng ở số 1 Tăng Bạt Hổ, để tìm mua được một tờ vé xổ số là vô cùng khó, bởi… không có quầy bán. Trong khi đó, dân “thư ký bảng”, chủ đại lý lại ngang nhiên kê ghế, dựng bàn, lập địa điểm thu, chuyển tiền ghi lô đề. Càng sát giờ mở thưởng, dân lô đề đổ về đây mỗi lúc một đông, làm huyên náo cả một tuyến phố…

Trung tá Lê Huy, Đội trưởng Đội 2 Phòng CSĐT tội phạm về trật tự xã hội Công an TP.Hà Nội, cho biết qua theo dõi nắm tình hình, thời gian gần đây, các tay trùm lô đề luôn tìm cách nâng mức trúng thưởng cũng như tăng phần trăm từ tiền ghi số, nên thu hút được lượng lớn những người không có công việc ổn định, thậm chí là người nhà tham gia làm chân rết, “thư ký bảng”... Số người này được rải đều khắp những đường to, phố lớn, cho tới các ngõ nhỏ. Qua những vụ triệt phá các đường dây lô đề, trung tá Huy “đúc kết”: “Các đường dây lô đề tổ chức hoạt động rất tinh vi, dùng công nghệ cao là máy tính, điện thoại để chuyển bảng. Toàn bộ thời gian nhận, tổng hợp và chuyển bảng chỉ diễn ra trong vòng từ 10 - 15 phút. Rất nhiều trường hợp chủ bảng huy động cả anh em họ hàng tham gia làm chân rết, làm đại lý ôm bảng nên hoạt động của đường dây càng khép kín, người lạ khó tiếp cận. Đây cũng là nguyên nhân khiến các trinh sát, cán bộ điều tra khó tiếp cận, phá án”.

Vẫn theo vị trung tá này, chơi lô đề gần như là một nhu cầu “thâm căn cố đế” của người Việt. Do vậy, nếu nói là triệt xóa được tận gốc nạn lô đề thì không thể, mà chỉ có thể kiềm chế, không để cho bùng phát rầm rộ.

Cần có loại hình cá cược phù hợp

Trao đổi với PV Thanh Niên, PGS-TS tâm lý học Nguyễn Hồi Loan nói nhiều ý kiến cho rằng người dân chỉ từ bỏ lô đề khi chúng ta bỏ quay mở thưởng kết quả xố số. “Đây là điều sai lầm, bởi xổ số là hình thức xây dựng quỹ công ích, ích nước lợi nhà nên nhiều nước tiên tiến, văn minh trên thế giới vẫn tồn tại quay mở thưởng xổ số. Và nếu có bỏ quay xổ số đi chăng nữa thì người chơi sẽ biến tướng và dùng các loại hình khác để tổ chức, tham gia cờ bạc”, PGS-TS Loan nói.

Vị TS tâm lý này nhìn nhận chơi đề để lại hậu quả quá nặng nề, nhiều người bán cả gia sản để nướng vào cờ bạc, khiến gia đình tan nát, nhân cách con người đi xuống khi vướng vào vòng lao lý... thế nhưng tất cả những biện pháp đề ra tới nay đều không xác thực, đúng với thực tế hoặc nếu có đúng thì cũng chỉ một phần nào đó… “Theo quan điểm của tôi nó không phải là vấn đề quá phức tạp, tất cả hành vi của con người đều là hành vi có ý thức. Khi mà kỷ cương không được nghiêm thì người ta dễ thực hiện những hành vi nhằm thỏa mãn nhu cầu của họ. Đánh lô đề cũng để thỏa mãn nhu cầu nhất định, thỏa mãn tính hiếu thắng, tính tò mò trong phán đoán những con số”, PGS-TS Loan phân tích và cho rằng giống như quy định đội mũ bảo hiểm, sau quá trình tuyên truyền, giáo dục nhiều người dân vẫn không chấp hành, nhưng khi Chính phủ “siết” kỷ cương bằng biện pháp xử phạt thì người dân chấp hành 100%. “Lô đề cũng vậy, chúng ta phải đưa vào quy định xử phạt từ người ôm bảng, ghi bảng cho tới người chơi. Phải có tính răn đe thì người dân sẽ chấp hành. Hiện các lực lượng chức năng mới chỉ tập trung vào xử lý các đường dây gồm những chủ bảng, triệt phá một số vụ điểm thì chẳng nói lên điều gì. Phải xử lý tận gốc từ người dân tham gia đánh, đặc biệt là những người ghi số. Thường xuyên giao, quy trách nhiệm tới từng chính quyền địa phương, như vậy tôi tin chắc sẽ có hiệu quả”, PGS-TS Loan nói.

Đáng lưu ý, TS Loan đề xuất trước thực trạng lô đề hoạt động trên địa bàn Hà Nội ngày một phức tạp, tinh vi, gây tác động xấu đến đời sống xã hội, Chính phủ nên nghiên cứu, tạo hành lang pháp lý để đưa vào hoạt động một số loại hình cá cược. “Những loại hình cá cược này hoạt động công khai và do nhà nước quản lý. Người chơi sẽ phải đóng thuế, cộng với việc cơ quan công an vào cuộc quyết liệt thì nạn lô đề bất hợp pháp sẽ giảm dần, tránh thất thu cho ngân sách”.