Thuế mới cho người trúng số: Nhà nước bị mất hàng chục tỷ mỗi năm

Mọi công dân có thu nhập từ hưởng lương đến mọi ngành nghề kinh doanh, dịch vụ... đều phải có nghĩa vụ đóng thuế cho Nhà nước theo Luật thuế đã được ban hành còn hiệu lực, trong đó có ngành xổ số kiến thiết do Nhà nước độc quyền phát hành

Bài viết này, chúng tôi chỉ nói riêng về ngành kinh doanh vé số sau khi Luật thuế mới ra đời từ đầu năm 2009, đã gây nên một sự bất ổn trên thương trường vé số, làm cho các công ty xo so và các đại lý “rối loạn” vì gặp nhiều tình huống xảy ra vừa bất hợp lý vừa thất thu quá lớn cho ngân sách Nhà nước nằm trong ngành thuế: tốn nhiều chi phí in ấn các văn bản giải đáp thắc mắc và thủ tục hướng dẫn thi hành Luật thuế mới cho từng đại lý từ trước giờ đã ổn định theo luật thuế cũ; tăng cường cán bộ nhân viên ngành thuế tại mỗi chi cục học hỏi nghiệp vụ về thu thuế vé số để tiếp nhận khối lượng đại lý ở địa phương mình từ trước giờ do Cục Thuế thu từ đại lý cấp I qua công ty xổ số được Cục Thuế ủy quyền thu giùm rất gọn và nhanh lẹ, không tốn kém nhiều giấy tờ thủ tục rườm rà, làm tốn hao công sức cho cán bộ thuế và đại lý “đáp ứng” các mặt rườm rà đã phát sinh từ Luật thuế mới ra đời.

Mất hàng chục tỷ tiền thuế cho người trúng số “giải đặc biệt”!

Ngành thuế bị thiệt hại quá lớn từ người trúng số, do hậu quả của “người có sáng kiến” soạn thảo ra “Luật thuế mới” ở ngành xổ số thiếu cân nhắc kỹ... mà khi thành luật bắt buộc mọi người phải chấp hành, người viết xin dẫn chứng ra một trường hợp cụ thể gây thất thoát hàng chục tỷ đồng tiền thuế riêng cho tờ vé số trúng giải đặc biệt.

Theo cơ cấu hiện hành của 21 tỉnh thành phía Nam thì chỉ có vé trúng giải đặc biệt mới phải chịu thuế 10%, từ giải nhất đến giải 8 không trúng hơn 10 triệu nên khỏi phải đóng thuế trúng số.

Nếu Luật thuế không có thay đổi theo cách tính thuế mới thì “một cặp vé” (trung bình hiện nay là 100 vé giống nhau ở 5 con số cuối) thì Nhà nước thu được thuế là 1,25 tỷ của giải đặc biệt (mỗi tờ 12,5 triệu), nay chỉ còn có 1,15 tỷ bị mất 100 triệu sau khi giảm 10 triệu rồi mới tính thuế thu nhập (125 triệu - 10 triệu, còn 115 triệu mới tính thuế). Được phân tích kỹ như vậy, ai cũng thấy mỗi một kỳ xổ số (một tuần 1 kỳ) của một tỉnh, thành, Nhà nước bị mất 100 triệu. Một năm 52 tuần Nhà nước bị mất thuế ở sự sửa đổi này trên 5 tỷ đồng, đem 1 tỉnh nhân với 21 tỉnh, thành hiện hành ở phía Nam có cùng một loại vé số xổ giống nhau, cùng mệnh vé bán, thì Nhà nước phải mất khoảng 60 tỷ tiền thuế (chỉ tính khoảng 60% số lần trúng đặc biệt trong 1 năm của 21 tỉnh, thành).

Cái bất hợp lý của lần “đổi mới tư duy” này của ngành thuế là người trúng giải đặc biệt được”cắt” bớt tiền chịu thuế, trong khi tất cả các giải khác còn lại không nằm trong định mức phải chịu thuế, thì ngành thuế tìm mọi cách thu thuế của họ, nếu họ không biết cách “né” thuế, đừng để số trúng của một người lãnh một lần vượt trên 10 triệu (số dư trên 10 triệu mới phải chịu thuế 10%)... Để “né” thuế (theo “trường dạy” của ngành thuế), những người trúng số giải đặc biệt nguyên cặp đều sẵn sàng thuê người có CMND cho ghi tên họ và phô tô CMND kèm theo lãnh từng tờ giải trúng đặc biệt để nộp Cty xổ số cho đúng “thủ tục” lãnh thưởng mới được hưởng hàng trăm triệu “Nhà nước cho lại người trúng số cao”, chớ ai dại gì lãnh một lần như hồi trước năm 2008 để chịu mất “của trời cho” thêm hàng trăm triệu!

Các Cty xổ số và đại lý cấp I từ đầu năm 2009 đến nay đã khốn đốn, vất vả vì phải in bảng kê khai từng kỳ xổ, từng giải trúng và thời gian trúng (trong vòng 2 tháng) để nhận tiền trúng số trên các tờ vé trúng chưa đến mức chịu thuế mà cộng gộp lại sẽ bị đánh thuế trong khi các đại lý đóng vai trò trung gian nhận vé trúng đi đổi giùm ở các công ty, không có thu nhận tiền thuế các giải nhỏ của người trúng số, của đại lý cấp 2 trả thay tiền gộp lại mỗi kỳ đến hàng trăm triệu, phải kê ra nhiều bảng để né thuế, theo “trường dạy” của ngành thuế, thì mới được các công ty chấp nhận chi tiền trả thưởng.

Chỉ riêng phần vé chưa đến mức chịu thuế mà gộp lại phải chịu thuế, các công ty xổ số đã tốn hao quá nhiều phiếu chi trả thưởng; thay vì chỉ viết một phiếu trả thưởng cho cả tỷ đồng trúng giải nhỏ gộp lại của đại lý ở một bảng kê thì công ty phải viết cho hàng chục, hàng trăm phiếu chi để cho “hợp lệ” cái vô lý từ thuế thu nhập mới đã được áp dụng! Một dẫn chứng cụ thể như sau:

Trúng 1 cặp vé 100 tờ ở giải trúng 1.500.000đ từ năm 2008 trở về trước, thì 150 triệu trúng của giải này đâu phải chịu thuế, nay lại phải chịu thuế 14 triệu (sau khi trừ 10 triệu khỏi đóng thuế còn lại 140 triệu phải đóng thuế 10%) do đó mà nó xảy ra nhiều điều nghe qua rất khôi hài:

- Đại lý A: “Từ ngày áp dụng Luật thuế mới cho người trúng số, dòng họ bà con tôi đều trúng số hết. Tôi mượn tên, CMND của cả những người nằm trong diện “xóa đói giảm nghèo” của khu phố gần nhà để làm bảng thong ke xo so họ được trúng số đến mấy lần; thậm chí còn tận dụng đến CMND và tên người chết trong thân tộc để ghi cho họ lần lượt được trúng số để cho “hợp lệ” đi nhận thưởng ở các công ty...”.

- Đại lý B: Đưa cho tôi xem một xấp phô tô CMND dày cộm của nhiều người cho mượn, anh nói: “Vì có những công ty xổ số gây khó khăn cho đại lý, buộc đại lý phải có CMND “người trúng số” kèm theo bảng kê khai của đại lý đem đổi số trúng mới cho đổi, nên tôi đang có ý nghĩ sẽ đi cậy nhờ nhiều người quen có điều kiện quản lý CMND công nhân viên xí nghiệp, nhà máy, trại quản giáo các đối tượng phạm pháp, cai nghiện dài hạn để xin tên và phô tô CMND để dành” và anh này kết luận: “Nhờ được thông suốt cách “né” thuế kể trên mà tôi thấy Nhà nước chẳng thu được thuế ở các giải nhỏ gộp lại để phát hiện người trúng số cao”. 

Chúng tôi mong rằng sau khi nắm được thực tế các tình huống gây nhiều khó khăn phiền hà cho ngành xổ số và đại lý mà chẳng thu được thành quả của “một sáng kiến” nhằm vào đối tượng trúng số nhỏ thì nhà báo giúp đại lý chúng tôi phản ảnh lên cơ quan Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính tình trạng bất hợp lý đang gây khó khăn cho hàng trăm đại lý các cấp cho hàng chục công ty xổ số đã răm rắp thi hành một luật thuế “lạ đời” từ đầu năm 2009 đến nay chẳng mang lại hiệu quả tăng thu cho ngành thuế ở người trúng số nhỏ (khi họ biết cách đối phó hợp lệ để né thuế) mà trái lại đã làm thất thu ở nguồn thu trúng số trên tờ vé số trúng giải đặc biệt đến mấy mươi tỷ đồng trong một năm, và đề nghị cơ quan cao nhất của ngành thuế thử rà soát lại 2 tháng đầu năm 2009 để thấy sự mất mát đáng tiếc đó mà có kiến nghị Quốc hội sửa đổi lại như cũ, chỉ thu thuế người trúng số trên các tờ vé trúng giải đặc biệt mà thôi!