Bài cuối: Phòng chống “bão” lô, đề - Yêu cầu cấp thiết!

Người chơi đa dạng, địa bàn rộng, giới chủ lô, đề dùng nhiều thủ đoạn tinh vi để hành nghề nên công tác đấu tranh của các cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn. Đã nhiều vụ việc liên quan đến tệ nạn cờ bạc, lô đề được cơ quan chức năng xử lý, tuy nhiên, mới chỉ là những vụ nhỏ lẻ…

Vấn nạn báo động

Theo một điều tra viên của Công an Thành phố Vinh, chơi xổ số rất khó trúng, thủ tục lĩnh thưởng còn rườm rà, hình thức chơi không mấy hấp dẫn. Trong khi đó, bên ngoài dễ đánh, lĩnh thưởng nhanh, lô đề còn "lợi thế" có chân rết bám sâu vào các hang cùng ngõ hẻm, người chơi không cần tìm địa điểm chơi hay lo lắng luật pháp làm phiền. Bởi vậy, thành phần chơi lô đề rất đa dạng, từ thất học đến có học, từ công chức cho đến người lao động tay chân, từ có việc làm đến thất nghiệp, đặc biệt trong đó còn có cả học sinh, sinh viên…

Thành phố Vinh – địa bàn có khá nhiều trường đại học, cao đẳng, đa phần các sinh viên ở các huyện và các tỉnh Thanh Hóa, Hà Tĩnh đến theo học đều ở trọ hoặc ở ký túc xá. Trong hoàn cảnh xa gia đình, môi trường sống thay đổi đã khiến các em rất dễ sa vào những cám dỗ, dẫn đến chơi lô đề. Đa số sinh viên lúc đầu chỉ là chơi cho vui, nhưng sau đó trượt dần vào trò cờ bạc này lúc nào không hay. Trót đâm lao phải theo lao, kỳ vọng "thần may mắn" sẽ mỉm cười, vậy là những sinh viên này lao vào như thiêu thân mà không biết bóng đen đang dần bao phủ tương lai của mình. 

Bảng ghi lô đề bị thu giữ tại Công an Thành phố Vinh

Thêm một buổi tối "trinh sát" quanh các ký túc xá, khu trọ của sinh viên, chúng tôi chứng kiến từng nhóm sinh viên túm tụm quanh các quán nước, chỗ bán vé xổ số để đợi kết quả. Sau 19h30, khi có kết quả sổ xố 3 miền, hầu hết đều mang dáng vẻ thiểu não đã cho thấy người trúng thì ít mà kẻ mất thì vô số. Tìm hiểu được biết, không ít sinh viên lỡ lao vào cơn lốc xoáy của lô đề, khi kẹt quá phải vay bạn bè, người thân, dần dần cầm cố tài sản vào các tiệm cầm đồ để lấy tiền tiếp tục chơi. Đó là trường hợp của H- sinh viên Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải - vì trò lô đề đã mang nợ vào thân, bị “xã hội đen” truy đuổi. Chuyện sinh viên chơi lô đề, cờ bạc dường như đã vượt ngoài tầm kiểm soát của nhà trường và gia đình, nhiều sinh viên càng chơi càng ham, càng thua càng cay cú dẫn đến các tệ nạn xã hội khác. Thậm chí, khi cùng quẫn không tìm được lối thoát, có trường hợp tìm đến... cái chết. 

Hình thức đánh bạc qua xổ số này còn nguy hiểm ở chỗ có tính chất lây lan mạnh, thu hút rất đông người tìm kiếm may rủi qua các con số. Dân nghiện lô đề còn có hiện tượng "nuôi" số, khi theo quá thì chủ đề tránh thiệt hại bằng cách “ghé” cho lô tô, trút hậu quả cho công ty xổ số. Khi xổ số trực tiếp nhà nước khống chế khách chơi số lượng lớn thì nảy sinh hiện tượng sang bàn; đánh lớn thì chủ đề chơi bài xù... Mới đây, công an thành phố Vinh đã triệt phá thành công đường dây lô đề do Trần Thị Ngọc (SN 1959) trú tại khối Tân Vinh, phường Lê Mao (TP.Vinh) làm chủ ôm đề. Đây là vụ án được Công an thành phố theo dõi, mai phục rất lâu. 18h30 ngày 12/10, qua trinh sát và nắm bắt, có một số đối tượng có hành vi giao bảng đề cho Ngọc. Đội hình sự đã bắt được đối tượng Nguyễn Ngọc Ca và Nguyễn Thị Nga (là vợ chồng) có hành vi giao nhận 8 bảng lô đề. Từ đây, cơ quan điều tra ra lệnh khám xét đối tượng Trần Thị Ngọc. Qua khám xét đã thu giữ tại nhà đối tượng Ngọc 1 máy fax hiệu Panasonic, 1 máy tính casino, 21 bảng đề và 1 máy điện thoại di động có liên quan đến hành vi ghi lô đề. Có 3 hình thức nhận lô đề: đối tượng ghi lô đề trực tiếp đưa đến cho Ngọc; chuyển qua máy fax và nhắn tin qua điện thoại di động. Qua đấu tranh mở rộng vụ án, công an bắt khẩn cấp 2 đối tượng là Nguyễn Thị Vượng (SN 1968) và Trần Thị Đào (SN 1961) đều trú tại TP.Vinh. Đây là những đối tượng ghi đề chuyên nghiệp, trong đó, Trần Thị Đào thời điểm bị bắt đang hợp đồng bán xổ số cho Công ty TNHH một thành viên xổ số Nghệ An. Trong đường dây này có 5 đối tượng khác đang được xác minh và cơ quan công an đã ra quyết định khởi tố hình sự, khởi tố bị can.

Tại “phố núi” Thái Hòa, lô đề cũng đang diễn biến rất phức tạp, có chiều hướng gia tăng. Theo cơ quan Công an Thị xã Thái Hòa, hiện trên địa bàn và vùng lân cận có hơn 100 điểm ghi. Từ đầu năm đến nay đã khởi tố 13 vụ đánh bạc với 67 bị can, trong đó lô đề có 6 vụ với 15 bị can. Điển hình như vào tháng 6/2012, từ nguồn tin của quần chúng nhân dân, tổ công tác công an thị xã đã tập trung theo dõi bắt quả tang đối tượng Đoàn Thị Hảo ở Thị xã Thái Hòa đang tổ chức ghi số lô cho người đánh với số lượng lớn. Tổ công tác đã thu giữ 6 cáp đề và hơn 10 triệu đồng tiền mặt. Qua điều tra xét hỏi, đối tượng khai nhận đã tổ chức ghi và ôm, không chuyển bảng. Cán bộ điều tra tham gia đánh án cho biết, cái khó trong công tác điều tra tội phạm này là khi bắt được vụ nào thì hầu hết các đối tượng tự nhận tội vừa ghi vừa ôm để không liên quan đến đường dây, nhưng thực chất chỉ là một trong những thư ký ghi đề.

Đấu tranh, xử lý khó?

Nhiều cán bộ ngành Công an khi được hỏi đều cho rằng, công tác đấu tranh với tệ nạn lô đề rất khó khăn. Theo Trung tá Thái Mạnh Hùng - Trưởng công an phường Quang Trung, TP.Vinh thì các đối tượng ghi lô đề thường lợi dụng làm đại lý cho công ty xổ số nhà nước và phường Quang Trung để ghi lô đề. Trên địa bàn phường hiện có đến 24 điểm như vậy. “Những người làm đại lý thường là người đã nghỉ hưu hoặc không có việc làm. Việc bắt quả tang các đối tượng ghi và chơi lô đề không khó, nhưng để bắt chủ đề thì không đơn giản. Năm 2012, Công an phường Quang Trung đã bắt quả tang mấy vụ, nhưng cũng chỉ đến mức xử lý hành chính…” - Trung tá Hùng nói.

Trao đổi với chúng tôi, Thượng tá Mai Chiến Thắng – Phó trưởng Công an TP.Vinh, thừa nhận: Mặc dù biết hiện tượng lô đề đang diễn ra rất phức tạp nhưng trong công tác đấu tranh lại rất khó khăn; đối tượng tham gia mang tính tiềm ẩn với nhiều thủ đoạn tinh vi. Chính vì thế, "đánh" vào vụ nào thì phải nghiên cứu rất kỹ. 

Cùng chung quan điểm đó, nhưng ở khía cạnh khác, Đại tá Trần Mạnh Cường – Phó phòng PC 14- Công an tỉnh, thì ví hoạt động lô đề tinh vi như buôn hêrôin và cho biết đối tượng sử dụng nhiều phương tiện để chơi lô đề như nhắn tin qua điện thoại, máy fax. "Mặc dù hoạt động khá công khai, phổ biến nhưng quy định 2 triệu đồng trở lên mới được truy tố, xử lý hình sự, vì thế lực lượng chức năng khá vất vả trong công tác trinh sát, thu thập chứng cứ. Nhiều trường hợp chúng tôi đã truy bắt nhưng cuối cùng phải xử lý hành chính và vì thế có không ít ý kiến cho rằng, công an tiêu cực khi cho thả đối tượng. Đánh án lô đề chúng tôi sợ nhất dư luận" – Đại tá Cường chia sẻ.

Công tác đánh án lô đề hiện nay hiệu quả chưa cao cũng vì dư luận. Nhiều người dân cho rằng, đó là hình thức vui chơi, giải trí nên thông tin không đến được với cơ quan chức năng. Bức xúc với nạn lô đề, lãnh đạo Công an tỉnh chỉ đạo: phải đánh mạnh. Lính hình sự công an tỉnh ra quân, bắt 3 vụ tại đường Nguyễn Du (TP.Vinh) nhưng rồi họ trình lên 3 giấy chứng nhận hộ nghèo, tiền nộp phạt cũng không có nên đành phải thả!

Cần phải làm gì để đấu tranh với cơn bão lô đề? Hiện nay UBND tỉnh cũng như  Công ty xổ số kiến thiết rất quan tâm và đang hoàn thiện đề án phát triển xổ số, ngăn ngừa lô đề. Thế nhưng, việc đấu tranh với tệ nạn lô đề chưa đều tay. Do đó, một mặt phải nâng cao nhận thức người dân thì cả hệ thống chính trị phải vào cuộc. Lực lượng công an cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý địa bàn, quản lý đối tượng, đồng thời cần điều tra phát hiện các đường dây lớn để đấu tranh.

Ông Phan Thanh Tĩnh – Giám đốc Công ty TNHH một thành viên xổ số kiến thiết Nghệ An: Hoạt động xổ số kiến thiết góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm cho người lao động; Nguồn thu từ xổ số đã đầu tư xây dựng các công trình y tế, giáo dục... hỗ trợ cho các dịch vụ khác phát triển. Nhưng công ty xổ số cũng có những cảnh báo để người chơi kiểm soát mức độ tham gia. Công ty đề nghị tỉnh chỉ đạo ngành Công an tăng cường công tác phòng chống và triệt phá tệ nạn lô đề trái phép.