Kinh doanh vé số: Dễ làm giàu?

Khi nói ai đó giàu lên nhờ vé số, người ta nghĩ ngay rằng người đó trúng số độc đắc. Và khi nói đến người bán vé số, người ta cho rằng đó là con đường mưu sinh của những người nghèo, khi không thể tìm kế nào khác để sinh nhai. Nhưng thực tế hiện có khá nhiều người "sống được" và "sống khá", thậm chí còn làm giàu nhờ kinh doanh vé số.

Bán vé số có thư ký!

Đó là trường hợp của bà Nguyễn Thị Chiến - chủ một đại lý vé số ở quận 2, TP.HCM.Từ Bắc vào TP.HCM với hai bàn tay trắng và hai đứa con dại, không nghề nghiệp chuyên môn, bà chọn cách bán vé số để mưu sinh. Ngày ngày, với chiếc bàn gỗ, mẹ con bà ra đường Lê Duẩn (Q.1) ngồi bán vé số. Sau một thời gian trụ được nhờ bán vé số, bà Chiến nhận thấy có thể "phát triển" hơn nhờ nghề này.

Không có nhiều vốn để thuê mặt bằng ở nội thành, mẹ con bà quyết định ra Cát Lái (quận 2) để kinh doanh. Bà nhận vé số của đại lý cấp 1 về mở đại lý cấp 2, phân phối vé cho đại lý cấp 3, người bán dạo và trực tiếp bán. Ngoài bán vé số, bà còn kiêm luôn "dịch vụ" ghi số đề. Bà thuê một "thư ký" phụ việc, mỗi tháng trả 1 triệu đồng, để con cái có thời gian học nghề. Người này có trách nhiệm phụ bà bán vé số, trông chừng công an khi bà ghi đề và chuyển phơi đề cho "cấp trên".

Hiện nay bà đã mua nhà ở quận 2. Hai đứa con sau khi học nghề đã có việc làm ổn định, cuộc sống gia đình khá lên thấy rõ. Bà không tiết lộ thu nhập từ bán vé số và ghi số đề, chỉ nói rằng, bán vé số là nghề phù hợp với dân quê lên phố, không cần nhiều vốn, mặt bằng, lại nhẹ nhàng, và quan trọng là "sống được".

Trường hợp khác là gia đình ông Trần Tấn Trung, từ Phú Yên vào TP.HCM được 7 năm. Cả nhà ông gồm 5 người, trong đó có 2 người con học đại học. Cứ tưởng cả gia đình khó có thể trụ nổi nếu chỉ trông vào cái đại lý vé số cấp 2 ở đường Cống Quỳnh (Q.1), vậy mà đến nay hai con ông đã tốt nghiệp đại học, 3 đứa kia cũng được học hành đàng hoàng nhờ nghề kinh doanh vé số. Không những vậy, ông đang dành dụm tiền để mua căn hộ chung cư ở quận 8.

Đó chỉ là hai trong số rất nhiều trường hợp những người đã đang khá lên nhờ kinh doanh vé số. Chính vì "sống được" nên số lượng người tham gia kinh doanh vé số ngày càng tăng, và nó trở thành nghề "truyền thống" của không ít gia đình.

Đại lý vé số, một tháng lời 30 triệu đồng!

Theo tìm hiểu, hiện có 3 cấp đại lý vé số, là cấp 1 (có nơi gọi là tổng đại lý), 2 và 3. Đại lý cấp 1 là lớn nhất, có đăng ký kinh doanh, đóng thuế và chịu sự thẩm định về năng lực tài chính cũng như tư cách pháp nhân của công ty xskt trước khi được ký hợp đồng làm đại lý. Họ nhận vé trực tiếp từ công ty XSKT với số lượng từ vài ngàn đến hàng chục ngàn vé rồi phân phối lại cho đại lý cấp 2, cấp 3, người bán dạo và bán trực tiếp cho người mua.

Người giàu cũng nhảy vào kinh doanh đại lý vé số.

Tùy từng loại hình vé số, thời gian và khu vực cụ thể, các công ty XSKT quyết định mức hoa hồng chi cho đại lý, nhưng tối đa không quá 13% tổng doanh thu vé. Các công ty XSKT có trách nhiệm khấu trừ tiền Thuế Thu nhập DN phải nộp của đại lý trước khi thanh toán tiền hoa hồng bán vé XSKT.

Chủ một đại lý vé số cấp 1 trên đường An Dương Vương (Q.5) cho biết, đại lý của ông mỗi ngày nhận 6.000 vé. Sau khi trích hoa hồng cho mạng lưới tiêu thụ cấp dưới, nếu bán hết, đại lý thu lời gần 1 triệu đồng. Như vậy, mỗi tháng ông có thể bỏ túi tròm trèm 30 triệu đồng tiền lời bán vé. Quả là mức thu nhập rất hấp dẫn!

Với các đại lý cấp 2, 3, mỗi ngày thu lời vài trăm ngàn tiền bán vé là chuyện bình thường, còn người bán dạo thì được vài chục cho đến trăm ngàn. Tùy quy mô, số lượng vé bán được và những "dịch vụ cộng thêm" khác, thu nhập của người bán vé số sẽ cao hay thấp.

Hiện, đại lý cấp 1 chi 5 - 7% hoa hồng cho đại lý cấp 2, cấp 3; còn các đại lý cấp 3 chi 3 - 4% hoa hồng cho những người bán dạo. Tỉ lệ phần trăm hoa hồng tỉ lệ thuận với số lượng vé bán được, tức nơi nào bán được càng nhiều vé sẽ càng được hưởng nhiều hoa hồng và nhận được nhiều vé. Trong trường hợp thường xuyên trả vé ế từ 20% đến dưới 25%, các đại lý sẽ bị cắt bớt số lượng vé nhận được, còn nếu thường xuyên trả vé ế ở mức trên 20% sẽ bị cắt hẳn.

Ngoài tiền hoa hồng từ bán vé, người bán vé số còn kiếm thêm thu nhập bằng cách kiêm luôn đổi số trúng thưởng và ghi đề. Hiện, những người thu đổi vé số trúng thưởng thường ăn hoa hồng từ 1% trở xuống. Dịch vụ đổi số trúng thưởng ăn hoa hồng "đẻ" tiền lãi nhanh hơn đem gửi ngân hàng, nên nhiều người không phải là đại lý vẫn trương bảng thu đổi vé số.

Tuy nhiên, cách kiếm tiền có vẻ dễ và nhiều hơn lại là ghi đề. Phần lớn những người bán vé số kiêm luôn ghi đề cho những tay trùm đề, vì những kẻ này ít khi nào xuất đầu lộ diện. Chị T.H, bán vé số kiêm ghi đề ở đường Châu Văn Liêm (Q.5) cho hay, người ghi đề được hưởng từ 5 - 10% tổng số tiền ghi được trong ngày. Nếu ghi được càng nhiều thì tiền hoa hồng càng cao. Trung bình mỗi ngày, chị nhận tiền hoa hồng từ ghi đề vào khoảng hơn 100.000 đồng. "Nhiều người có mối lớn, ngày thu tiền triệu khỏe re", chị H nói.

Ngoài "bán", người bán vé số còn "mua" số do chính mình bán hoặc ghi. Hàng ngày, mỗi khi thấy nhiều khách mua hoặc ghi đề một số nào đó với số tiền lớn, họ cũng bỏ tiền chơi theo. "Trúng thì đổi đời, còn không coi như ngày đó làm không công", chị Nga, bán vé số ở đường Điện Biên Phủ (Bình Thạnh) nói. Chị kể thêm, gần chỗ chị bán, cách nay 3 tháng có một người bán vé số đã mua vé "ăn theo" và trúng 5 vé giải đặc biệt. Giờ đây, chị ta đã bỏ nghề và chuyển sang làm bà chủ quán nhậu ở quận 9.

Đại lý vé số cấp 1: Khó chen chân!

Như trên đã nêu, hiện các công ty XSKT chỉ "làm việc" trực tiếp với những đại lý vé số cấp 1. Bởi vậy, chỉ có các đại lý vé số cấp 1 là được nhận các khoản ưu đãi của những công ty XSKT. Thế nên, có rất nhiều người mong muốn được làm đại lý cấp 1, nhưng không có ... cửa.

Một người bán vé lẻ thường kiêm luôn ghi đề.

Ngoài tỉ lệ hoa hồng được hưởng, các đại lý còn nhận khoản chi hỗ trợ phát triển đại lý (tối đa 2,5%) theo quy định của Bộ Tài chính. Cụ thể như chi phí in biểu mẫu, sổ sách, bảng kê, trang thiết bị, phương tiện vận chuyển vé đến địa điểm xa trụ sở công ty, hỗ trợ một phần rủi ro trong tiêu thụ v.v... Một số đại lý còn được hưởng hoa hồng nhờ được công ty XSKT chọn ủy quyền trả thưởng vé trúng giải.

Theo tìm hiểu, do làm đại lý cấp 1 khá "ngon ăn" nên đây không phải là nghề "độc quyền" của người nghèo, mà nhiều nhà giàu cũng nhảy vào. Kinh doanh lĩnh vực này không lo lỗ, vấn đề là lời ít hay nhiều.

Cũng vì thế nên không phải ai cũng được các công ty XSKT thâu nhận làm đại lý. Ngoài năng lực tài chính và tư cách pháp nhân, thì người đó phải có mối "quen biết" với người của công ty XSKT. Anh T.Đ.V - một người am hiểu lĩnh vực kinh doanh vé số nói rằng, không dễ để xin được làm đại lý vé số cho các công ty. Nhiều đại lý vé số hiện nay là "người thân" của các công ty XSKT. Rất khó để một người "không quen biết" chen chân vào miếng mồi béo bở này. Không những vậy, những đại lý "quen" còn được nhận nhiều vé hơn các đại lý khác.

Liên lạc với một số công ty XSKT với đại ý muốn mở đại lý vé số, chúng tôi nhận được câu trả lời: từ lâu công ty không còn mở thêm mạng lưới đại lý vì đã đủ. Công ty xskt ho chi minh đã 6 năm nay không mở thêm đại lý. Còn một cán bộ ở Công ty XSKT Đồng Nai cho biết, hơn 10 năm rồi công ty không mở thêm đại lý nào.

Hiện tại, mỗi quận, huyện, các công ty XSKT có trên 10 đại lý cấp 1. Theo một cán bộ ở Công ty xo so kien thiet dong nai, việc mở thêm đại lý phải tùy thuộc vào số lượng vé phát hành của mỗi công ty và từng địa phương cụ thể. Ngoài ra các công ty còn phải báo cáo và có sự chấp thuận của Bộ Tài chính - đơn vị trực tiếp quản lý các Công ty XSKT.

Theo anh T.Đ.V, việc các công ty không mở rộng đại lý một phần do họ bị một số đại lý "gây áp lực", bởi nếu mở rộng sẽ phân nhỏ số lượng vé phát hành cho các đại lý cũ, như thế sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của họ; phần khác ngay các công ty XSKT cũng không muốn đụng đến "nồi cơm" của thân nhân mình.