Bồ Đào Nha: Xổ số hóa đơn đỏ

Từ tháng 1-2014, Bộ Tài chính Bồ Đào Nha phát động một cuộc xổ số “hóa đơn đỏ”: rút thăm bất ngờ, mỗi tuần một chiếc xe hơi. Đây là chiến lược mới nhất nhằm khuyến khích người dân đòi hóa đơn mỗi khi mua hàng và như thế tránh được nạn trốn thuế.

Muốn tham dự cuộc xs do cơ quan thuế vụ Autoridade Tributaria (AT) tổ chức, khách hàng phải đòi người bán viết mã số thuế của mình trên hóa đơn lúc trả tiền. Bộ tài chính còn dự kiến thưởng nhiều hơn một chiếc xe hơi mỗi tuần, với giải nhất là một xe hơi cao cấp, giải nhì và ba bằng xe hơi rẻ tiền hơn. 

Xổ số trúng thưởng dành cho người tiêu dùng cuối cùng, nghĩa là không phải các công ty, xí nghiệp hay tập thể. Mục tiêu của đề nghị ngân sách 2014 là tạo động lực bổ sung để phát hành “hóa đơn đỏ” trên mọi hoạt động của công dân, nhằm chống trốn thuế. Bộ trưởng Tài chính Paulo Nuncio nói rõ.

Quy trình còn đang được nghiên cứu: Nó là độc nhất vô nhị, không sao chép từ một quốc gia nào khác. Mã số thuế trúng thưởng được công bố rộng rãi trên mạng internet của bộ tài chính. Ngân sách hàng năm của xổ số được trích từ ngân sách của thuế TVA. 

Với chính sách cải cách hóa đơn này, áp dụng cho mọi lãnh vực giao dịch bộ tài chính ước tính sẽ có hơn 3 tỉ hóa đơn gởi đến hàng năm, bình quân hơn 380 triệu cái mỗi tháng. Mỗi hóa đơn được xác minh chính xác, còn được giảm thuế TVA 15%. 
Bộ tài chính ước tính xổ số hóa đơn sẽ khiến cho hơn bốn triệu người tiêu dùng đòi ghi mã số thuế của mình vào các hóa đơn thanh toán. 

Khởi đầu từ tháng 1-2012, chiến dịch chống trốn thuế tại Bồ Đào Nha đã mang lại kết quả đáng kể. Từ ngày đó, đã có 43.000 xí nghiệp bị phạt vì không khai báo chính xác thuế TVA. Trong số đó có 4.716 công ty không bao giờ đóng thuế TVA và 8.000 công ty khai báo thấp hơn mức đóng của khách hàng. Chính phủ Pedro Passos Coelho còn dự kiến phạt lên đến 2.000 euro những ai mua hàng không đòi hóa đơn đỏ. Trong thời buổi khủng hoảng kinh tế, biện pháp này rất khó được dân chúng chấp nhận. Để phản kháng, nhiều hóa đơn đỏ được ghi bằng chính mã số thuế của... bộ tài chính, hay của thủ tướng. Bồ Đào Nha không phải là quốc gia duy nhất có những biện pháp chống trốn thuế quyết liệt. Tại châu Âu, Slovaquie cũng làm như vậy. Trung Quốc, Brasil, Costa Rica và Paraguay cũng thế...