Trẻ em và những buồn vui nghề bán vé số

Ngày nay, khi “nghề” bán vé số dạo dần trở nên phổ biến, thì lượng người trên tay với xấp vé số dày cộm chào mời khách ở các quán cà phê, quán ăn ngày càng trở nên tấp nập.

Em Phát một buổi đi học, một buổi đi bán vé số, kiếm tiền giúp mẹ. Ảnh: C.Trúc

Đặc biệt, số trẻ em bán vé số dạo tăng lên thấy rõ. Bởi, trong thời buổi kinh tế khó khăn như hiện nay, không cần vốn mà mỗi ngày các em có thể kiếm từ vài chục ngàn đến hàng trăm ngàn đồng cho gia đình được xem như là “món hời”. Song, mấy ai trong bậc phụ huynh các em biết rằng, đằng sau mỗi tờ vé số ấy là những nỗi niềm, những trăn trở day dứt khôn nguôi của các em về tương lai, về số phận và cả những cạm bẫy đang chực chờ trên bước đường mưu sinh…

Ngày càng có nhiều trẻ bán vé số

Một người bạn của chúng tôi đến từ Đà Nẵng đã từng nhận xét rằng, ấn tượng đầu tiên khi đặt chân đến đất Bến Tre là thấy có quá nhiều người bán vé số dạo, người lớn có, trẻ em có. Nói như thế cũng không ngoa, bởi chỉ cần ngồi quán cá phê dăm mươi phút thì có không biết bao nhiêu người đến mời mua. Điều đáng nói ở đây là số lượng trẻ em bán vé số lại khá đông, nhất là vào dịp hè.

Khoảng 16 giờ 30 phút, dạo quanh TP. Bến Tre, tại các đại lý bán vé số, điều chúng tôi nhận thấy là có khá đông người đến lấy vé, trong đó có không ít trẻ em. Cũng vào thời điểm này, tại công viên (trước Khu Trung tâm Thương mại Bến Tre) nằm trên đường Nguyễn Đình Chiểu, điểm “tập kết” đông đảo của đội ngũ bán vé số dạo trên địa bàn TP. Bến Tre về chờ nhận vé số từ chủ thầu. Theo quan sát của chúng tôi, tại đây, ngoài người lớn tuổi thì có hơn hai mươi trẻ cũng chờ lấy vé. Theo lời của một số trẻ, lấy vé số từ người chủ tên Bé Tám không cần phải đưa tiền trước. Cứ mỗi chiều về đây trả đủ tiền vé của ngày trước thì sẽ được nhận vé ngày mai. Giá mỗi tờ từ 8.800 đồng đến 8.900 đồng (tùy vào số đẹp hay xấu). Sau khi nhận vé, mỗi em đi một hướng. Nhưng theo kinh nghiệm của các em, thì buổi chiều nên đi đến “khu ẩm thực” nằm trên đường tránh quốc lộ 60. Buổi tối và ban ngày thì đến trước cổng Siêu thị Co.opMart hay rảo quanh các hàng quán…

“Vé số đi chú, mua giúp con vài tờ đi chú…” - đó là lời chào mời không riêng gì em Nguyễn Văn Thành (14 tuổi - ngụ tại xã Phú Hưng - TP. Bến Tre) mà là câu cửa miệng của hầu hết các em bán vé số dạo. Qua trao đổi, chúng tôi được biết, cứ vào mỗi dịp hè là Thành lại đi lấy vé số về bán. Mỗi ngày, Thành bán được 100 tờ, kiếm lời khoảng 120 ngàn đồng. Số tiền này một phần phụ giúp gia đình, phần còn lại để dành mua dụng cụ học tập và quần áo mới để chuẩn bị cho năm học mới. Trong tư thế vội vã, vừa giơ tay quẹt mồ hôi đang lấm tấm trên gương mặt đỏ ửng vì nắng, Thành vừa nói: Chú mua dùm con đi, gần tới giờ xổ số rồi mà còn quá chừng! Sáng giờ bán mà hổng có ai mua. Ế điệu này chắc đứt vốn luôn quá!

Không chỉ vào dịp hè mà hai chị em Hồng Nhung (13 tuổi, ngụ tại phường 4 - TP. Bến Tre) bán vé số dạo quanh năm suốt tháng. Học buổi chiều, Hồng Nhung bán vào buổi sáng, cứ thế mà linh động để sắp xếp lịch đi bán và đi học cho phù hợp. Theo chị Thủy, mẹ của Hồng Nhung, nhiều lúc thấy các con vất vả, nhưng vì kinh tế gia đình khó khăn đành cho các con đi bán vé số.

Chạy quanh một vòng, điều chúng ta có thể nhận thấy là ngày càng có nhiều trẻ đi bán vé số dạo, nhất là khi hè về. Bởi theo các bậc phụ huynh có con em đi bán vé số dạo, đây là công việc dễ kiếm ra tiền, không cần vốn mà cũng chẳng cần phải học. Đơn giản, chỉ cần chịu khó mời mọc một chút là có tiền (?!)

Bươn chải cùng những tờ vé số

Trong thời gian qua, trên các phương tiện truyền thông đã nêu lên nhiều sự việc đau lòng mà nạn nhân là lao động trẻ em, nhất là trẻ đi bán vé số dạo. Những sự việc điển hình đã xảy ra như: khách vờ mua rồi giật luôn cả cọc vé số, trẻ bị quấy rối và xâm hại tình dục, bị dụ dỗ rồi sa vào các tệ nạn xã hội… Ở Bến Tre, những “tai nạn nghề nghiệp” của các trẻ bán vé số dạo thường là bị tráo vé số cũ để lấy vé mới, vờ mua rồi giật chạy, hiện tượng “ma cũ ăn hiếp ma mới”. Những sự việc này đang có chiều hướng gia tăng.

Dấn thân vào “nghề”, hầu hết trẻ bán vé số dạo đều có nỗi lo riêng. Đó là nếu gặp người tốt thì đỡ, còn gặp người xấu thì có khi mất hết cả vốn lẫn lời. Chưa kể đến những lúc bị “tay anh chị” đánh vì dám “xâm nhập địa bàn”. Có hơn 5 năm bán vé số dạo, Đinh Tùng (12 tuổi, ngụ tại phường 3 - TP. Bến Tre) chia sẻ: “Có lần con đi bán ở khu vực phường 4 và bị một nhóm anh chị đánh nằm bẹp xuống đất, vì dám bán ở địa bàn của các anh chị. Lúc đó con mới biết lý do và nhanh chóng rời khỏi. Có lần bị chú kia giả bộ mua vé rồi lấy bỏ túi cả chục tờ, nhưng con phát hiện được và cầu cứu mọi người xung quanh…”.

Dường như thấy được những bất cập khi để trẻ một mình bươn chải với những tờ vé số, nhiều bậc phụ huynh chọn giải pháp an toàn hơn, tức là “mình đi đâu thì con phải theo đó” và bán kính không quá 100m. Có hai con bán vé số, chị Thủy (phường 4 - TP. Bến Tre) cho biết: Để tránh những điều không hay xảy ra, tôi thường dẫn đứa con gái đi bán cùng. Chở cháu đến các quán cà phê, tôi cho cháu vào bán và đứng chờ ngoài cổng. Nếu có gì cháu la lên thì tôi chạy vào. Hoặc có khi hai mẹ con cùng đi bán nhưng vẫn giữ khoảng cách không quá xa.

Chạy trên đại lộ Đồng Khởi, trước cổng chào (tại Công viên Tượng đài Đồng Khởi) cháu Sơn (ngụ tại xã Phú Hưng - TP. Bến Tre) thường đứng giơ những tờ vé số mời khách vãng lai. Ghé vào mua giúp Sơn vài tờ, tôi hỏi: Con đi bán không sợ người xấu giật hay bị các anh chị bán ở đây “kiếm chuyện” à? “Không, mẹ con ngồi đằng kia kìa” - vừa nói Sơn vừa chỉ tay về hướng mẹ em đang ngồi bán trước cổng rào Nhà Văn hóa Thiếu nhi tỉnh. Theo mẹ Sơn, vì cháu còn quá nhỏ nên không cho cháu đi xa khỏi tầm mắt. Nếu có chuyện gì thì mình chạy lại kịp thời…

Không ít lần chúng tôi đã tận mắt chứng kiến vẻ mặt sợ sệt và ánh mắt rưng rưng khi bị những ông khách khó tính nạt nộ vì các em cố nài ép cho hết vé số trước giờ xổ. Hay những lần các em có trận no đòn vì đòi không được tiền vé số mà mình đã bán chịu cho khách quen… Việc trẻ bươn chải với những tờ vé số để kiếm tiềm xem ra vẫn còn nhiều vấn đề cần phải bàn. Các em không chỉ phải luôn đối mặt với những điều nguy hiểm, hơn thế nữa là quyền được vui chơi, học tập của các em đang dần bị đánh cắp. Điều đáng nói ở đây là khi va chạm với xã hội, liệu các em có thể phân định rõ đâu là ranh giới giữa điều tốt và cái xấu khi tuổi đời còn quá nhỏ?

Theo baodongkhoi